Chipset

Schemat współczesnego komputera typu PC IBM Chipset – grupa specjalistycznych układów scalonych, które są przeznaczone do wspólnej pracy. Mają zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane jako jeden produkt. W komputerach, termin chipset jest powszechnie używany w odniesieniu do specjalistycznego układu scalonego lub zestawu układów płyty głównej komputera lub karty rozszerzeń. Wydajność i niezawodność komputera w znaczącej mierze zależy od tego układu. Układ ten organizuje przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi podzespołami jednostki centralnej. W skład chipsetu wchodzą zazwyczaj dwa układy zwane mostkami.

• Mostek północny odpowiada za wymianę danych między pamięcią a procesorem oraz steruje magistralą AGP lub PCI-E.
• Mostek południowy natomiast odpowiada za współpracę z urządzeniami wejścia/wyjścia, takimi jak np. dysk twardy czy karty rozszerzeń.

Podstawowe układy występujące w chipsetach to:

• sterownik (kontroler) pamięci dynamicznych
• sterownik CPU
• sterownik pamięci cache
• sterownik klawiatury
• sterowniki magistral, przerwań i DMA

Chipsety mogą również zawierać zegar czasu rzeczywistego, układy zarządzania energią, sterowniki dysków twardych IDE, dysków elastycznych, sterownik SCSI, sterownik portów szeregowych i równoległych. Termin ten był również stosowany w latach 80. i 90. do oznaczania układów graficznych i dźwiękowych w komputerach i w konsolach do gier, na przykład Commodore Amiga Original Chip Set czy Sega System 16.

Spis treści

• 1 Główni światowi producenci chipsetów oraz modele
  • 1.1 Intel
    • 1.1.1 Wczesne chipsety
    • 1.1.2 Chipsety serii 4x0
      • 1.1.2.1 Chipsety dla procesorów serii 80486
      • 1.1.2.2 Chipsety dla procesorów serii Pentium
    • 1.1.3 Pozostałe
  • 1.2 VIA Technologies
  • 1.3 Silicon Integrated Systems (SiS)
  • 1.4 NVIDIA Corporation
  • 1.5 ATI (kupiony przez AMD w 2006 roku)
  • 1.6 Acer Laboratories Incorporated (ALi)

//

Główni światowi producenci chipsetów oraz modele

Intel

Wczesne chipsety Intel licencjonował chipset ZyMOS POACH dla procesorów Intel 80286 i Intel 80386SX:

• 82350 EISA
• 82350DT EISA
• 82310 MCA
• 82340SX PC AT
• 82340DX PC AT
• 82320 MCA
• 82360SL był chipsetem dla rozwiązań mobilnych 80386SL i 80486SL. Zawierał w sobie zintegrowany kontroler bezpośrediego dostępu do pamięci, Programowalny kontroler przerwań, obsługę portów równoległego i szeregowego, oraz układ logiczny odpowiedzialny za zarządzanie zasilaniem procesora.

Chipsety serii 4x0 Chipsety dla procesorów serii 80486 Chipset Nazwa Kodowa Mostek południowy Data Premiery Obsługiwane Procesory FSB SMP Typ Pamieci Maksymalna ilośc pamięci Parzystość/ECC L2 Cache Typ Wsparcie dla PCI 420TX Saturn Listopad 1992 5 V 486 Do 33 MHz Nie FPM 128 MB Parzystość Asynchroniczna 2.0 420EX Aries Marzec 1994 5 V/3.3 V 486 Do 50 MHz Nie FPM 128 MB Parzystość Asynchroniczna 2.0 420ZX Saturn II Marzec 1994 5 V/3.3 V 486 Do 33 MHz Nie FPM 160 MB Parzystość Asynchroniczna 2.1 Chipsety dla procesorów serii Pentium Płyt z chipsetami Mercury and Neptune można znaleźć w parze z kontrolerami IDE RZ1000 i CMD640 zawierającymi bug korupcji danych. Chipset Nazwa Kodowa Numer Partii Mostek Południowy Data Premiery Obsługiwane Procesory FSB SMP Typ pamięci Maksymalna ilośc pamięci Maksymalna ilość Cache'owanej pamięci Parzystość/ECC L2 Cache Typ Wsparcie dla PCI Wsparcie dla AGP 430LX Mercury S82434LX SIO Marzec 1993 P60/66 66 MHz Nie FPM 192 MB 192 MB Częściowo Parzystość Asynchroniczna 2.0 Nie 430NX Neptune S82433NX S82434NX SIO Marzec 1994 P75+ 66 MHz Tak FPM 512 MB 512 MB Częściowo Parzystość Asynchroniczna 2.0 Nie 430FX Triton SB82437FX-66 SB82437JX PIIX Styczeń 1995 P75+ 66 MHz Nie FPM/EDO 128 MB 64 MB Żaden Asynchroniczna/Pburst 2.0 Nie 430MX Mobile Triton 82437MX MPIIX Październik 1995 P75+ 66 MHz Nie FPM/EDO 128 MB 64 MB Żaden Asynchroniczna/Pburst 2.0 Nie 430HX Triton II FW82439HX FW82439JHX PIIX3 Luty 1996 P75+ 66 MHz Tak FPM/EDO 512 MB 512/64 MB Zależne od użytej pamięci Obydwa Asynchroniczna/Pburst 2.1 Nie 430VX Triton SB82437VX SB82438VX PIIX3 Luty 1996 P75+ 66 MHz Nie FPM/EDO/SDRAM 128 MB 64 MB Żaden Asynchroniczna/Pburst 2.1 Nie 430TX FW82439TX PIIX4 Luty 1997 P75+ 66 MHz Nie FPM/EDO/SDRAM 256 MB 64 MB Żaden Asynchroniczna/Pburst 2.1 Nie Pozostałe

• i815/E (FSB 133Mhz bez AGP/ ver E z AGP SDR 133 Mhz Dla Pentium III)
• i845E/GV (FSB 533 Mhz AGPx4 2Go DDR PC2700 max)
• i850e, i855G (855GME dla Pentium M)
• i865G/P (FSB 533 Mhz AGPx8 4Go DDR 2 serial ATA)
• i875p = zoptymalizowany i865
• E7205 (dla serwerów P4), E7500/E7501/E7505 (dla serwerów Xeon), E7520/E7525/E7530 (dla serwerów Bi-Xeon)
• 910GML/GMZ, 915GM/PM, 945PM/GM
  • 945PM/GM + Intel PRO/Wireless 3945ABG + Intel Core Solo = Centrino (3. generacja)
  • 945PM/GM + Intel PRO/Wireless 3945ABG + Intel Core Duo = Centrino Duo
• 910GL, 915P/PL/G/GL/GV, 925X/XE, 945P/PL/G/GZ, 955X (dla Pentium D/EE)
• 963Q, 965P/G/Q, 975X (dla Intel Core 2 Duo)
• 965PM/GM centrino Santa Rosa
• P31/G31
• G33
• P35/G35/Q35
• X38 (dla Intel Core 2 Duo w technologii 45nm, obsługa DDR3)
• P41
• P43/G43
• P45/G45
• X48
• Intel P55 (dla Intel Core i5)
• Intel X58 (dla Intel Core i7)

VIA K8T800Pro

VIA Technologies

• VIA KT133, KT133A
• VIA KT266A (FSB 200/266 Mhz AGPx4)
• VIA KT333
• VIA Apollo KT400A
• VIA KT600 (wersja z i bez kontrolera Serial ATA)
• VIA KT880
• VIA P4X400
• VIA K8T400M
• VIA K8T800Pro

Silicon Integrated Systems (SiS)

• SiS 645 648
• SiS 650 651 655 672
• SiS 735 740
• SiS 798 432

NVIDIA Corporation

• nForce 2: Ultra 400Gb, Ultra 400R, Ultra 400
• nForce 3: Go, Professional
• nForce 4: SLI Intel, Series AMD, SLI/XE Ultra Intel, Intel x16
• nForce 5: 520, SLI/570/560/550 AMD, 590SLI AMD, 570 SLI Intel, 590 SLI Intel
• nForce 6: 610i, 630i, 650i, SLI/650i Ultra, 680a SLI, 680 SLI/680i LT SLI
• nForce 7: 730i, 750i, 780i, 790i (błędnie nazywany 780i Ultra)

ATI (kupiony przez AMD w 2006 roku)

• Chipsety dla procesorów AMD:
  • AMD 480X CrossFire
  • AMD 580X CrossFire
  • AMD 690G, 690V, AMD M690 (mobilny)
  • AMD 740G
  • AMD 770
  • AMD 780G
  • AMD 785G
  • AMD 790X CrossFire
  • AMD 790FX CrossFire X
  • AMD 790GX CrossFire
  • ATI Radeon Xpress 1100 (chipset ze zintegrowaną grafiką)
  • ATI Radeon Xpress 1150 (chipset ze zintegrowaną grafiką)
  • ATI Radeon Xpress 200, 200M (mobilny) (chipset ze zintegrowaną grafiką)
  • ATI SB600 (mostek południowy)
  • ATI SB700 (mostek południowy)
  • ATI SB710 (mostek południowy)
  • ATI SB750 (mostek południowy)
• Chipsety dla procesorów Intel:
  • ATI CrossFire Xpress 3200 (dla procesorów Intel Core 2 Duo)
  • ATI Radeon Xpress 1250 (chipset ze zintegrowaną grafiką)
  • ATI Radeon Xpress 1100 (chipset ze zintegrowaną grafiką)
  • ATI Radeon Xpress 200
  • ATI SB600 Series (mostek południowy)

Acer Laboratories Incorporated (ALi)

• M1217 – chipset dla procesora Intel 80386SX
• M1429/M1431 – magistrala VESA Local Bus procesor Intel 80486 i kompatybilne
• M1439/M1445 – magistrala PCI, podstawka Socket 3
• M1489 – PCI, Socket 3
• M1531/M1543 «ALADDiN IV» – Socket 7 do 83 MHz FPM, EDO, SDRAM brak obsługi AGP
• M1531B «ALADDiN IV+» – Socket 7
• M1541, M1542 «ALADDiN V» – Socket 7 do 100 MHz, AGP (1x i 2x)
• M1561/M1535D «ALADDiN 7» – Socket 7
• M1621/M1543 «ALADDiN-Pro II» – Slot 1 i Socket 370
• M1631 «ALADDiN TNT2» – Slot 1 i Socket 370 zintegrowana Riva TNT2
• M1632M «Cyber­BLADE ALADDiN i1» – Slot 1 i Socket 370 zintegrowana Trident Microsystems Cyber­Blade3D (AGP 2x)
• M1641B/M1535D «ALADDiN-Pro 4» – Slot 1 i Socket 370, AGP (1x, 2x i 4x)
• M1644 «Cyber­ALADDiN» – Slot 1 i Socket 370 zint. Trident Cyber­Blade XP
• M1644T «Cyber­ALADDiN-T» (Tualatin)
• M1651T «ALADDiN-Pro 5» – DDR PC2100
• M1651T/M1535D+ «Aladdin Pro 5T» MaGiK 1 – Pentium III
• M1671 «ALADDiN-P4» – Socket 478, FSB 100x4
• M1672 «Cyber­ALADDiN-P4» – Socket 478
• M1681 – Socket 478
• M1683 – Socket 478
• M1646 «Cyber­MAGiK» – Socket A i Slot A, zint. Trident Cyber­Blade XP
• M1647 «Mobile­MAGiK 1» – Socket A i Slot A
• M1647/M1535D+ «MAGiK 1» – Socket A i Slot A
• M1667 «MAGiK 2» – Socket A i Slot A
• M1668 «MAGiK K8» – Socket 940 i Socket 754
• M1687/M1565 «Hammer» – Socket 940 i Socket 754, HyperTransport
• M1688/M1563 «MAGiK K8G» – Socket 940 i Socket 754, zint. Trident Blade XP4 (AGP 8x)
• M1689/M1565 – AMD Athlon 64, HyperTransport
• M1691/M1673
• M1695 – Athlon 64, PCI Express, AGP, HyperTransport
• M1697 – Athlon 64, PCI Express, AGP, HyperTransport